Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 czerwca 2025 roku

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej, Wydział IV Gospodarczy

w składzie:

Przewodniczący: SSR Filip Wesołowski

Protokolant: Nicola Kubik-Rusak

po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2025 roku we Wrocławiu

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) we Wrocławiu

przeciwko (...)

o zapłatę

na skutek zarzutów pozwanej od nakazu zapłaty z dnia 9 maja 2023 roku (sygn. akt XV GNc 1004/23)

I.  uchyla nakaz zapłaty z dnia 9 maja 2023 roku (sygn. akt XV GNc 1004/23) w całości i oddala powództwo;

II.  zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 5002 zł kosztów procesu.

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 13 marca 2023 roku strona powodowa (...) S.A. we (...) domagała się od pozwanej (...), prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą (...), zasądzenia kwoty 37371,01 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazała, że jest remitentem weksla własnego, wystawionego przez pozwaną na zabezpieczenie łączącej strony umowy najmu. Po rozliczeniu umowy weksel został wypełniony na kwotę zadłużenia pozwanej, jednak pozwana nie zapłaciła należności, mimo wezwania do wykupu weksla.

W dniu 9 maja 2023 roku został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, którym zasądzono kwotę dochodzoną pozwem oraz 488,69 zł kosztów procesu.

W zarzutach od nakazu zapłaty pozwana wniosła o jego uchylenie, oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu. Przyznała, że zawarła ze stroną powodową wskazaną w pozwie umowę najmu. Zarzuciła jednak, że nie wie, co składa się na należność dochodzoną pozwem. Dodatkowo podniosła zarzut wypełnienia weksla niezgodnie z treścią deklaracji wekslowej.

W odpowiedzi na zarzuty od nakazu zapłaty strona powodowa podtrzymała żądanie pozwu w całości oraz wniosła o utrzymanie nakazu zapłaty w mocy. Jednocześnie wskazała, że na sumę wekslową złożyły się: niezapłacona, ostatnia rata czynszu najmu (4663,04 zł); odszkodowanie z tytułu nadmiernego zużycia przedmiotu najmu zgodnie z §11 ust. 8 (...) (23942,65 zł) oraz odszkodowanie odpowiadające poniesionym przez wynajmującego kosztom ubezpieczenia przedmiotu najmu, z uwagi na opóźnienie w jego zwrocie (8765,32 zł).

Postanowieniem z dnia 2 października 2023 roku Sąd zawiesił postępowanie (na podstawie art. 174 §1 pkt 4 k.p.c.), wezwał do udziału w sprawie (...) oraz podjął postępowanie z udziałem (...).

W piśmie procesowym z dnia 7 lutego 2025 roku pozwana zarzuciła, że uregulowała należność z tytułu ostatniej raty czynszu najmu, ponieważ zgodnie z ustaleniami ze stroną powodową miała ona zostać pokryta z kaucji zabezpieczającej. Pozwana zakwestionowała także koszty ubezpieczenia przedmiotu najmu. Zarzuciła, że w dniu zakończenia umowy najmu zwróciła się do strony powodowej o wskazanie miejsca zwrotu przedmiotu najmu, lecz nie otrzymała niezwłocznej odpowiedzi, a brak współpracy skutkował powstaniem opóźnienia, za które odpowiedzialność ponosiła strona powodowa. Pozwana zarzuciła wreszcie, że ewentualne uszkodzenia przedmiotu najmu były wynikiem jego normalnego użytkowania, a dochodzone z tego tytułu roszczenia zostały zawyżone.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 5 kwietnia 2018 roku (...) S.A. (obecnie (...) S.A. w restrukturyzacji) we (...) (wynajmujący) zawarła z (...), prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą (...) (najemcą), umowę najmu nr (...).

Zgodnie z zawartą umową wynajmujący zobowiązał się wydać najemcy przedmiot najmu (ciągnik siodłowy (...), rok produkcji 2018), zakupiony od dostawcy ((...) spółki z o.o. w (...)) na czas trwania umowy (36 miesięcy). Opłata przygotowawcza (związana z uruchomieniem umowy i kosztami rejestracji) wyniosła 500 zł netto, kaucja zabezpieczająca (5%) 3604,70 euro netto, a miesięczny czynsz najmu miał wynosić 1489,04 euro netto. Wysokość czynszu najmu określał ponadto harmonogram rat, stanowiący integralną część umowy. Dodatkowo do czynszu najmu miał być wliczony koszt pakietu serwisowego w wariancie (...).

Zgodnie z ogólnymi warunkami umowy najmu ((...)) początek okresu korzystania z przedmiotu najmu przypadał w dniu dokonania przez wynajmującego zapłaty za przedmiot najmu, a koniec w dniu zakończenia okresu, na jaki została zawarta umowa, to jest w dniu płatności ostatniej raty czynszowej zgodnie z harmonogramem spłat (§2 ust. 9 i 10).

Zobowiązania finansowe najemcy wobec wynajmującego obejmowały obowiązek terminowego uiszczania rat czynszowych, opłaty przygotowawczej, kaucji zabezpieczającej, a także innych należności określonych w (...) lub harmonogramie spłat uzgodnionym przez strony. Terminy płatności były datami ostatecznego wpływu środków finansowych na rachunek bankowy wynajmującego. W umowach najmu denominowanego zobowiązania finansowe ciążące na najemcy miały być podawane w walucie obcej i płatne w złotych polskich jako równowartość kwoty waluty obcej przeliczanej według kursu sprzedaży dewiz z tabeli kursowej (...) S.A. z dnia wystawienia faktury (lub noty) na daną ratę czynszową. Wynajmujący miał wystawiać faktury na wymienione opłaty w wysokości równowartości w złotych polskich kwot obliczonych według kursu sprzedaży dewiz z tabeli kursowej (...) S.A. z dnia wystawienia faktury i do tak ustalonej opłaty miał być doliczony podatek od towarów i usług. Rata czynszowa miała obejmować wszystkie produkty dodatkowe wskazane w umowie najmu i stanowiła świadczenie okresowe najemcy wobec wynajmującego oraz była ekwiwalentem za przysługujące najemcy z mocy umowy prawo do używania rzeczy cudzej, będącej własnością wynajmującego, a także innych świadczeń oraz usług wybranych przez najemcę (§4 ust. 1, 2, 3 i 6).

Zgodnie z §4 ust. 7 (...) najemcę obowiązywały następujące terminy płatności rat czynszowych:



w przypadku, gdy termin, w którym wynajmujący zobowiązany był dokonać zapłaty za przedmiot najmu na rachunek dostawcy, przypadał między pierwszym a piętnastym dniem miesiąca kalendarzowego, wówczas pierwsza rata czynszowa miała być płatna w terminie do ostatniego dnia miesiąca, w którym nastąpiła zapłata za przedmiot najmu, zaś następne raty czynszowe miały być płatne odpowiednio w ostatnich dniach kolejnych miesięcy;



w przypadku, gdy termin, w którym wynajmujący zobowiązany był dokonać zapłaty za przedmiot najmu na rachunek dostawcy, przypadał między szesnastym a ostatnim dniem miesiąca kalendarzowego, wówczas pierwsza rata czynszowa miała być płatna w terminie do piętnastego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zapłata za przedmiot najmu, zaś następne raty czynszowe miały być płatne odpowiednio do piętnastego dnia kolejnych miesięcy.

Wynajmujący miał zaliczyć świadczenia najemcy w pierwszej kolejności na zaspokojenie należności ubocznych (odsetki itp.), a następnie na zaspokojenie opłat z tytułu rat czynszowych, począwszy od najdawniej wymagalnej raty czynszowej. Wcześniejsze dokonanie jakiejkolwiek wpłaty przez najemcę miało być traktowane jako zabezpieczenie zapłaty później należnych płatności (§4 ust. 9).

Zgodnie z §5 (...) najemca przyjął na siebie wszelkie opłaty i inne należności pozostające w związku z umową lub przedmiotem najmu i jego użytkowaniem, w szczególności zobowiązał się do zapłaty i odpowiadał za wszelkie opłaty i należności związane z wystawionymi mandatami lub innymi opłatami powstałymi lub nałożonymi.

Najemca był zobowiązany do używania przedmiotu najmu zgodnie z jego przeznaczeniem oraz korzystania z niego zgodnie z warunkami homologacji i stosowania się do zapisów instrukcji obsługi przedmiotu najmu, a także do przestrzegania terminów kontroli technicznej i serwisu przedmiotu najmu w stacjach obsługi wskazanych w warunkach gwarancji i zaleceniach przekazanych przez wynajmującego, oraz stawiania się na kontrole i przeglądy techniczne (§7 ust. 1).

Przedmiot najmu podlegał ubezpieczeniu przez wynajmującego na koszt najemcy, który miał stanowić składnik raty czynszowej. Przedmiot najmu należący do grupy środków transportu wynajmujący miał ubezpieczać w pełnym zakresie przewidzianym dla środków transportowych (OC, AC, (...)) u wybranego przez siebie ubezpieczyciela. Wznowienia ubezpieczenia miał dokonywać wynajmujący na koszt najemcy przez cały czas trwania umowy, u wybranego przez siebie ubezpieczyciela (§9 ust. 1-3).

Zabezpieczenie prawidłowego wykonania przez najemcę umowy najmu stanowiła wniesiona przez niego w terminie 7 dni roboczych od dnia zawarcia umowy kaucja zabezpieczająca w wysokości wskazanej w umowie, na rachunek bankowy wskazany przez wynajmującego, pod rygorem rozwiązania umowy przez wynajmującego ze skutkiem natychmiastowym. Wniesienie kaucji przenosiło jej własność na wynajmującego. Wynajmujący po rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy miał prawo do potrącenia z kaucji kwoty wymagalnej wierzytelności wobec najemcy, w tym również wierzytelności wynikających ze szkód spowodowanych nieodpowiednim stanem technicznym przedmiotu najmu zwracanego po zakończeniu okresu użytkowania. Kaucja miała podlegać zwrotowi po otrzymaniu przez wynajmującego stosownego pisma od najemcy i po wygaśnięciu zabezpieczanego przez nią zobowiązania (§10 ust. 1, 3 i 4).

Na żądanie wynajmującego najemca miał wystawić weksel in blanco, który to wynajmujący mógł wypełnić w razie powodującego szkodę nienależytego realizowania postanowień umowy, zgodnie z treścią deklaracji wekslowej (§10 ust. 5).

Po zakończeniu okresu, na jaki została zawarta umowa, jak również w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy z przyczyn leżących po stronie najemcy lub na jego wniosek, najemca był zobowiązany do zwrotu wynajmującemu przedmiotu najmu. Jeżeli zwrot przedmiotu najmu następował po zakończeniu okresu, na jaki została zawarta umowa, powinien on nastąpić nie później niż w dniu zakończenia tego okresu. Dzień zakończenia okresu, na jaki została zawarta umowa, to dzień płatności ostatniej raty czynszowej zgodnie z harmonogramem spłat. Jeśli okres ważności ubezpieczenia upływał szybciej niż przypadał termin zakończenia umowy, to wynajmujący miał prawo obciążyć najemcę proporcjonalnie kosztami ubezpieczenia. Strony ustaliły także, że ostateczne rozliczenie umowy miało nastąpić w ciągu dwudziestu jeden dni od daty zwrotu przedmiotu najmu. Zwrot przedmiotu najmu wynajmującemu miał się odbyć na koszt i ryzyko najemcy wraz z wszelkimi dokumentami i kompletnym wyposażeniem fabrycznym. Zwrotne przekazanie przedmiotu najmu miało nastąpić na podstawie protokołu zwrotnego przekazania zgodnie ze wzorem wynajmującego, w miejscu i terminie wskazanym przez wynajmującego. W razie opóźnienia zwrotu przedmiotu najmu po zakończeniu okresu, na jaki została zawarta umowa, najemca był zobowiązany do uiszczenia kary umownej w wysokości 10% ostatniej zafakturowanej raty czynszowej za każdy dzień opóźnienia (§11 ust. 1-3).

Przedmiot najmu miał zostać zwrócony w stanie niepogorszonym, przy czym najemca nie był odpowiedzialny za normalne zużycie będące wynikiem prawidłowego używania. W przypadku stwierdzenia uszkodzenia, nadmiernego zużycia, nieuzgodnionej z wynajmującym wymiany podzespołów lub części, a również dokonania innych zmian niezgodnych z instrukcją fabryczną, wartość ewentualnych strat wynajmującego obciążała najemcę i miała zostać potrącona z kaucji, a jeżeli nie została ona wniesiona lub została już wcześniej rozliczona, miała była płatna w ciągu 7 dni od wystawienia stosownej faktury przez wynajmującego (§ 11 ust. 4).

Po zakończeniu okresu używania przedmiotu najmu lub w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy na wniosek najemcy i zwrotu przedmiotu najmu w trakcie zwrotnego przekazania tego przedmiotu upoważniony pracownik wynajmującego miał dokonać wstępnego badania jego stanu technicznego. Warunki zwrotu przedmiotu najmu określone zostały w załączniku do umowy najmu. Dodatkowe oględziny przedmiotu najmu przez niezależnego rzeczoznawcę powołanego przez wynajmującego miały stanowić podstawę oceny stanu technicznego oraz wyceny zużycia przedmiotu najmu. Koszty powołania rzeczoznawcy miał ponosić wynajmujący. Brak uchybień w stanie technicznym przedmiotu najmu, potwierdzony w protokole zwrotnego przekazania, zgodnego ze wzorem obowiązującym u wynajmującego, strony miały uważać za obustronne potwierdzenie prawidłowej eksploatacji przedmiotu najmu. Bez względu na rozliczenie związane ze zwrotem przedmiotu najmu w przypadku stwierdzonych uszkodzeń, zniszczeń oraz dokonanych zmian wyposażenia innych niż fabryczne, wynajmujący miał wezwać najemcę do usunięcia tych uszkodzeń lub zmian. W przypadku nieusunięcia uszkodzeń lub zmian w wyznaczonym przez wynajmującego terminie wynajmujący miał prawo wykonania niezbędnych napraw samodzielnie, a całkowitym kosztem obciążyć najemcę (§11 ust. 8).

Właściwym dla rozstrzygnięcia sporów wynikłych z umowy miał być sąd właściwy dla siedziby wynajmującego (§13 ust. 6).

(dowód: bezsporne;

umowa najmu – k. 52-55 i 81-84;

ogólne warunki umowy najmu – k. 56-60 i 85-89;

harmonogram – k. 61, 90 i 134;

warunki zwrotu – k. 62 i 91;

informacja – k. 63 i 92;

oświadczenie – k. 135)

Na zabezpieczenie roszczeń wynikających z powyższej umowy najemca ((...)) wystawił weksel in blanco, z klauzulą „bez protestu”, który mógł być wypełniony w każdym czasie na kwotę odpowiadającą zadłużenia z tytułu umowy najmu 739/ND, łącznie z odsetkami oraz kosztami z jakiego bądź tytułu powstałymi. Prawny posiadacz weksla był upoważniony do wpisania na wekslu daty i miejsca płatności według swego uznania. O wypełnieniu weksla wystawca miał zostać powiadomiony przez posiadacza weksla listem poleconym, wysłanym co najmniej na siedem dni przed określonym terminem płatności.

(dowód: bezsporne;

kopia weksla – k. 9 i 26 [oryginał w depozycie];

deklaracja wekslowa – k. 10 i 27)

W dniu 2 marca 2021 roku wynajmujący wystawił fakturę VAT nr (...), w której obciążył najemcę kwotą 2317,82 euro brutto (1884,41 euro netto) z tytułu raty czynszowej nr 36 za marzec 2021 roku. Termin płatności faktury VAT określono na dzień 31 marca 2021 roku.

(dowód: bezsporne;

faktura VAT – k. 108)

Okres obowiązywania umowy najmu upłynął w dniu 31 marca 2021 roku.

(dowód: bezsporne)

W dniu 2 kwietnia 2021 roku wynajmujący (ubezpieczający, właściciel) zawarł z (...) S.A. w (...) (ubezpieczycielem) umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC), autocasco (AC) oraz (...) ciągnika siodłowego marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) (przedmiotu najmu), potwierdzoną polisą numer (...).

Okres ubezpieczenia obowiązywał od dnia 6 kwietnia 2021 roku do dnia 5 kwietnia 2022 roku.

Składka ubezpieczeniowa w wysokości 9182 zł miała być płatna jednorazowo w terminie do dnia 24 kwietnia 2021 roku i została przez wynajmującego zapłacona.

(dowód: bezsporne;

polisa – k. 111;

zawiadomienie – k. 112;

zestawienie – k. 113-119;

dowód zapłaty – k. 120)

W wiadomości elektronicznej z dnia 8 kwietnia 2021 roku najemca poinformował wynajmującego, że w dniu zakończenia umowy (31 marca 2021 roku) kontaktował się z Biurem Obsługi Klienta wynajmującego w celu uzyskania informacji o miejscu zdania pojazdu, zgłoszenie zostało przyjęte i najemca został poinformowany, że należy oczekiwać na kontakt ze strony administracji. Wskazał także, że po kilkakrotnych próbach w dniu sporządzenia wiadomości kontakt ze strony wynajmującego został wymuszony, a przedmiot najmu przeszedł stosowny serwis (...) i zostały wykonane wszelkie naprawy. Jednocześnie oświadczył, że chciałby odstawić przedmiot najmu w dniu 12 kwietnia 2021 roku.

W odpowiedzi (w wiadomości elektronicznej z dnia 8 kwietnia 2021 roku) wynajmujący poinformował najemcę, że nie ma konieczności umawiania się na zdanie pojazdu oraz podał dokładny adres miejsca zdania przedmiotu najmu.

Dodatkowo pracownik wynajmującego ((...)) wskazała w wiadomości elektronicznej z tego samego dnia (8 kwietnia 2021 roku), że podjęto bezskuteczne próby kontaktu z najemcą w dniach 1 i 2 lutego 2021 roku. Jednocześnie przypomniała, że do zapłaty pozostają jeszcze należności w łącznej w wysokości 468 zł i 4635,64 euro (raty za luty i marzec 2021 roku), a obecne ubezpieczenie (9182 zł) do czasu zdania przedmiotu najmu będzie rozliczane proporcjonalnie. Do wiadomości zostało dołączone także pismo z dnia 8 kwietnia 2021 roku, w którym wynajmujący poinformował, że w dniu 31 marca 2021 roku zakończył się okres, na który została zawarta umowa najmu nr (...). Jednocześnie wskazał, że umowa będzie mogła zostać zakończona, gdy dopełnione zostaną następujące formalności: uregulowane zostaną wszystkie należności do umowy; przedmiot najmu zostanie zwrócony po opłaceniu ostatniej raty czynszowej zgodnie z harmonogramem spłat i nie będzie po stronie najemcy zaległości powyższej 30 dni w opłatach z tytułu innych umów z wynajmującym.

(dowód: bezsporne;

korespondencja elektroniczna – k. 65-67;

pismo z dnia 8.04.2021 roku – k. 64)

W dniu 12 kwietnia 2021 roku najemca zwrócił wynajmującemu przedmiot najmu. W protokole zwrotu (sporządzonym przy udziale pracownika wynajmującego, specjalisty ds. sprzedaży poleasingowej (...)), w rubryce dotyczącej jego ogólnego stanu wskazano na przetarty zderzak z prawej strony, rysę/odprysk na drzwiach prawych oraz wykonanie dokumentacji zdjęciowej.

(dowód: bezsporne;

protokół zwrotu – k. 75)

W dniu 13 kwietnia 2021 roku rzeczoznawca (...) sporządził na zlecenie wynajmującego ocenę techniczną przedmiotu najmu nr (...), w której ustalił, że posiadał on następujące uszkodzenia: punktowe pęknięcie szyby czołowej; pęknięcie zderzaka w części prawej dolnej; przetarcie-ubytek uszczelki drzwi lewych; obluzowanie-niesprawność wkładki zamka drzwi prawych; odkształcenie zawiasu dolnego drzwi lewych; miejscowe zarysowania sprzętu; niewielkie złuszczenia wkładu lusterka górnego, prawego; woń tytoniu unoszącą się w przedmiocie najmu; zabrudzenia klejowe w górnej części deski rozdzielczej; pęknięcie-ubytek uchwytu na kubek; brak zaślepki (2 szt.) w konsoli środkowej; zdemontowane zaślepki (2 szt.) w tapicerce ściany tylnej; miejscowe zabrudzenia; deformację osłony górnej tłumika/katalizatora; odkształcenie podłużnicy lewej ramy; odkształcenie i ślad naprawy (klejenia) zbiornika paliwa prawego; pęknięcia obudowy złączy zewnętrznych akumulatora; pęknięcie, ubytek w dolnej części; brak fartucha błotnego błotnika prawego; niesprawność wkładek zamków korka zbiorników paliwa lewego i prawego; brak kluczyka do korka zbiornika (...); odkształcenia, pęknięcia osłony śrub kół osi lewej i prawej; odkształcenia podnośnika hydraulicznego oraz nierównomierne zużycie-nacinane opony osi II.

Koszt naprawy powyższych uszkodzeń został oszacowany na kwotę 23942,65 zł brutto (19465,57 zł netto).

(dowód: bezsporne;

ocena techniczna – k. 121-133)

W dniu 14 czerwca 2021 roku wynajmujący wystawił fakturę VAT nr (...), w której obciążył najemcę kwotą 23942,65 zł brutto (19465,57 zł netto) za nadmierne zużycie, koszty usunięcia uszkodzeń, zmian lub braków przedmiotu najmu, zgodnie z §11 ust. 4 i 8 OWUN. Termin płatności faktury VAT określono na dzień 28 czerwca 2021 roku.

(dowód: bezsporne;

faktura VAT – k. 109)

Powyższą fakturę VAT wraz z oceną techniczną wynajmujący przekazał najemcy jako załączniki do wiadomości elektronicznej z dnia 15 czerwca 2021 roku.

W odpowiedzi (w wiadomości elektronicznej z dnia 18 czerwca 2021 roku) najemca oświadczył, że nie zgadza się z przedstawioną wyceną i nie akceptuje kosztów naprawy, które zostały zawyżone i obejmowały elementy podlegające zużyciu podczas normalnej eksploatacji ciągnika. Jednocześnie najemca zwrócił się o wyznaczenie terminu oględzin dla niezależnego biegłego sądowego.

Wynajmujący nie wyraził zgody na dokonanie oględzin przez biegłego wyznaczonego przez najemcę. Zgodził się jednak na usunięcie stwierdzonych uszkodzeń przez najemcę we własnym zakresie i wskazał, że w celu ustalenia terminu takiej naprawy oraz jej zakresu należy skontaktować się pod podanym w wiadomości adresem poczty elektronicznej.

(dowód: bezsporne;

korespondencja elektroniczna – k. 68-74 i 139-140)

W dniu 7 kwietnia 2021 roku wynajmujący wystawił fakturę VAT nr (...), w której obciążył najemcę kwotą 9182 zł brutto z tytuły refaktury kosztów ubezpieczenia do umowy nr (...). Termin płatności faktury określono na dzień 14 kwietnia 2021 roku.

(dowód: bezsporne;

faktura VAT – k. 110)

Wynajmujący wypełnił weksel na kwotę (...) zł.

W wezwaniach do wykupienia weksla z dnia 9 sierpnia 2022 roku wynajmujący poinformował najemcę, że weksel został wypełniony na kwotę (sumę wekslową) 37371,01 zł oraz opatrzony terminem płatności na dzień 23 sierpnia 2022 roku.

(dowód: bezsporne;

kopia weksla – k. 9 i 26 [oryginał w depozycie];

wezwania z dnia 9.08.2022 roku z dowodami nadania – k. 11-17)

W zestawieniu rozliczenia rozrachunków dla umowy (...) z dnia 13 lipca 2023 roku wynajmujący wskazał, że rata nr 36 została pokryta do kwoty (...) z kaucji, a zadłużenie najemcy wyniosło (...) zł.

(dowód: bezsporne;

zestawienie – k. 136-138)

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Powód domagał się od pozwanej zasądzenia kwoty 37371,01 zł z weksla, wystawionego przez pozwaną na zabezpieczenie roszczeń wynikających z zawartej umowy najmu.

Należy przede wszystkim zauważyć, że większość okoliczności faktycznych w niniejszej sprawie była w istocie bezsporna. Poza sporem był zatem fakt zawarcia przez strony umowy najmu, której przedmiotem był ciągnik siodłowy (...) oraz wynikający z niej obowiązek zapłaty czynszu najmu (oraz innych opłat). Właściwie bezsporne było także to, że umowa wygasła na skutek upływu terminu obowiązywania w dniu 31 marca 2021 roku. Nie było także sporu co do tego, że przedmiot najmu został zwrócony przez pozwaną w dniu 12 kwietnia 2021 roku. Bezsporne było wreszcie to, że powód wypełnił weksel in blanco na kwotę dochodzoną pozwem oraz wezwał pozwaną do jego wykupienia. Istota niniejszego sporu sprowadzała się natomiast do tego, czy pozwana w niniejszym postępowaniu (którego podstawą był wystawiony weksel) mogła podnosić zarzuty dotyczące stosunku umownego, łączącego ją z powodem, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, czy umowa najmu została prawidłowo rozliczona.

Trzeba w tym miejscu także przypomnieć, że postępowanie cywilne ma charakter kontradyktoryjny, czego wyrazem jest przede wszystkim dyspozycja art. 232 k.p.c., określająca obowiązek stron do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, co z kolei jest potwierdzeniem reguły zawartej w art. 6 k.c., wyznaczającej sposób rozłożenia ciężaru dowodu. Podkreślić przy tym należy, że zasady art. 6 k.c. i 232 k.p.c. nie określają jedynie zakresu obowiązku zgłaszania dowodów przez strony, ale rozumiane muszą być przede wszystkim i w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu co do tych okoliczności na niej spoczywał. Zaznaczyć także należy, że nie jest rzeczą Sądu poszukiwanie za stronę dowodów przez nią nie wskazanych, mających na celu udowodnienie jej twierdzeń (tak również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 1996 roku, I CKU 45/96, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 76). Dopuszczenie dowodów z urzędu jest bowiem prawem, a nie obowiązkiem Sądu, z którego to prawa powinien szczególnie ostrożnie korzystać, tak by swym działaniem nie wspierać żadnej ze stron procesu. Faktycznie działanie Sądu z urzędu powinno ograniczać się tylko do sytuacji, gdy strona działa bez fachowego pełnomocnika i dodatkowo jest nieporadna. Z zasady nie dotyczy to więc przedsiębiorcy, którego profesjonalizm powinien obejmować także sferę funkcjonowania w obrocie prawnym.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że zgodnie z ogólną regułą, wyrażoną w art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazana zasada oznacza, że powód składając pozew powinien udowodnić fakty, które w jego ocenie świadczą o zasadności powództwa. Udowodnienie faktów może nastąpić przy pomocy wszelkich środków dowodowych przewidzianych przez kodeks postępowania cywilnego. Nie ulega także wątpliwości, że co do zasady to na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia twierdzeń zawartych w pozwie, bowiem to on domaga się zapłaty i powinien udowodnić zasadność swojego roszczenia. Reguła dotycząca ciężaru dowodu nie może być jednak pojmowana w ten sposób, że ciąży on zawsze na powodzie. W zależności od rozstrzyganych w procesie kwestii faktycznych i prawnych ciężar dowodu co do pewnych faktów będzie spoczywał na powodzie, co do innych z kolei – na pozwanym.

Powód dochodził roszczeń z weksla. Trzeba przy tym zauważyć, że zobowiązanie wekslowe jest zobowiązaniem szczególnym. O jego specyfice decyduje przede wszystkim abstrakcyjny charakter. Abstrakcyjność zobowiązania wekslowego przejawia się w tym, że dla jego ważności nie jest istotne, czy istniało zobowiązanie będące przyczyną wystawienia weksla oraz czy było ono ważne. Umieszczenie podpisu na wekslu stanowi wyłączną przyczynę i podstawę zobowiązania wekslowego osoby składającej swój podpis. Zobowiązanie takie uzyskuje byt samoistny, w pełni odrębny od wierzytelności stanowiącej podstawę wystawienia weksla. Najistotniejszym przejawem abstrakcyjności zobowiązania wekslowego jest ograniczenie zarzutów, jakie zobowiązany z weksla może podnosić wobec posiadacza dochodzącego zapłaty z weksla. Zgodnie bowiem z art. 17 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 roku Prawo wekslowe (Dz.U. 1936, nr 37, poz. 282 ze zm.) dłużnik wekslowy nie może co do zasady zasłaniać się wobec posiadacza weksla zarzutami, opartymi na swych stosunkach osobistych z wystawcą lub poprzednim posiadaczem. Z przepisu powyższego a contrario wynika, że dłużnik wekslowy może zgłaszać tylko zarzuty, które wynikają z treści samego weksla lub ze stosunków prawnych zachodzących bezpośrednio pomiędzy powodem a pozwanym w procesie wekslowym.

Nie ulega jednak wątpliwości, że weksel stanowiący podstawę niniejszego powództwa został przez pozwaną wystawiony jako weksel gwarancyjny in blanco. Oznacza to tym samym, że w chwili wystawienia i wręczenia jego treść była niezupełna, a prawo uzupełnienia pozwana powierzyła powodowi w oparciu o zawarte porozumienie (deklarację wekslową). Zgodnie z deklaracją weksel miał stanowić zabezpieczenie ewentualnych roszczeń powoda w stosunku do wystawcy weksla z tytułu zawartej przez strony umowy najmu.

Tym samym w niniejszej sprawie abstrakcyjność zobowiązania wekslowego doznała ograniczenia z uwagi na fakt, że weksel ten miał charakter gwarancyjny, a strony stosunku wekslowego były jednocześnie stronami umowy leasingu, na zabezpieczenie wykonania której weksel został wystawiony. Oznacza to, że pozwana mogła wobec swego wierzyciela wekslowego (będącego jednocześnie wierzycielem ze stosunku podstawowego), powoływać się na zarzuty wynikające z umowy, której wykonanie weksel miał zabezpieczać (art. 10 prawa wekslowego). Możliwość taką uzasadniała niewątpliwa łączność między zobowiązaniem z weksla gwarancyjnego a zobowiązaniem ze stosunku podstawowego. Stanowisko takie zajął także Sąd Najwyższy w wielu orzeczeniach, na przykład w uchwale 7 sędziów z dnia 7 stycznia 1967 roku, III CZP 19/66, OSNCP 1968, nr 5, poz. 79; uchwale połączonych Izb Cywilnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 kwietnia 1972 roku, III PZP 17/70, OSNCP 1973, nr 5, poz. 72 oraz wyrokach z dnia 14 marca 1997 roku, I CKN 48/97, OSNC 1997, nr 9, poz. 124; z dnia 24 października 2000 roku, V CKN 136/00, OSNC 2001, nr 6, poz. 89 czy z dnia 10 kwietnia 2002 roku, IV CKN 948/00, LEX nr 55491.

Biorąc powyższe pod uwagę należało zatem uznać, że pozwana była uprawniona do podnoszenia zarzutów opartych na stosunku podstawowym, z którego wynikała dochodzona wierzytelność. Tym samym zasadność dochodzonego roszczenia winna zostać oceniona na tle stosunku zobowiązaniowego, będącego podstawą do wystawienia weksla.

Trzeba w tym miejscu także podkreślić, że w procesie wekslowym ciężar dowodu rozkłada się odmiennie niż w typowym procesie cywilnym (gospodarczym). Dowód przeciwny, w znaczeniu dowodu na nieistnienie dochodzonej wierzytelności, zostaje bowiem przerzucony na dłużnika (pozwaną), a to w związku z domniemaniem istnienia wierzytelności, która powstała na skutek wystawienia i wydania weksla (tak na przykład Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 7 stycznia 1967 roku, III CZP 19/66, OSNC 1968, nr 5, poz. 79).

Pozwana zarzuciła między innymi, że kwota wpisana przez powoda na wekslu nie miała uzasadnienia w objętym zabezpieczeniem stosunku wynikającym z umowy najmu. Tym samym pozwana zarzuciła wypełnienie weksla niezgodnie z porozumieniem zawartym do umowy najmu (deklaracją wekslową).

Jak już wyżej wskazano, ciężar dowodu, że weksel in blanco został wypełniony w sposób sprzeczny z porozumieniem, spoczywał na dłużniku wekslowym, który zarzut podniósł. Żeby jednak dłużnik wekslowy (pozwana) miał możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwnego (na nieistnienie dochodzonej wierzytelności), powód zobowiązany jest wcześniej podać nie tylko sumę zadłużenia, ale również precyzyjnie wyliczyć i wskazać, co składa się na tę sumę. Bez tego bowiem dłużnik wekslowy (pozwana) nie jest w stanie wykazać niezgodności sumy wekslowej z porozumieniem (tak również Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 roku, I ACa 1364/12, LEX nr 1313325; Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 29 sierpnia 2007 roku, I ACa 442/07, LEX nr 446721; Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyrokach z dnia 9 marca 2011 roku, I ACa 122/11, LEX nr 898634 i z dnia 2 marca 2005 roku, I ACa 1413/04, OSA 2006, nr 4, poz. 10 oraz LEX nr 166828 czy Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 października 2011 roku, VI ACa 546/11, LEX nr 1136133).

W niniejszej sprawie zgodnie z porozumieniem stron umowy najmu (deklaracją wekslową) kwota, na jaką wypełniono weksel, miała stanowić równowartość zadłużenia pozwanej wobec powoda z tytułu zawartej umowy najmu. Ponieważ w momencie składania przez pozwaną podpisu na wekslu zarówno wysokość ewentualnego zadłużenia, jak również jego składniki nie były znane, weksel ten został wystawiony jako niezupełny ( in blanco).

W odpowiedzi na zarzuty od nakazu zapłaty powód wskazał, że na sumę wekslową złożyły się: niezapłacona, ostatnia rata czynszu najmu (4663,04 zł); odszkodowanie z tytułu nadmiernego zużycia przedmiotu najmu zgodnie z §11 ust. 8 (...) (23942,65 zł) oraz odszkodowanie odpowiadające poniesionym przez wynajmującego kosztom ubezpieczenia przedmiotu najmu, w związku z opóźnieniem w jego zwrocie (8765,32 zł).

Nie ulega przy tym wątpliwości, że zarówno wysokość czynszów najmu (rat), jak również terminy ich płatności, wynikały wprost z zawartej przez strony umowy najmu, czego pozwana w żaden sposób nie kwestionowała.

Pozwana zarzuciła jednak przede wszystkim, że uregulowała ostatnią ratę czynszu najmu (nr 36), ponieważ zgodnie z ustaleniami z powodem należność z tego tytułu miała zostać pokryta z kaucji zabezpieczającej.

Należy w tym miejscu podkreślić, że sam fakt uiszczenia przez pozwaną kaucji zabezpieczającej w wysokości 3604,70 euro był w niniejszej sprawie bezsporny.

Nie ulega także wątpliwości, że powód w żaden sposób nie ustosunkował się do zarzutu pozwanej o pokryciu ostatniej raty czynszu najmu z kaucji zabezpieczającej.

Niezależnie od powyższego z przedłożonego przez samego powoda zestawienia rozliczenia umowy najmu (k. 136-138) wynikało, że kwota kaucji zabezpieczającej została przez powoda zaliczona na należność z tytułu dochodzonej pozwem raty czynszu najmu numer 36 w zakresie kwoty 1286,88 (bez wskazania waluty). Jednocześnie w odpowiedzi na zarzuty od nakazu zapłaty powód twierdził, że pozwana nie uregulowała ostatniej raty czynszu najmu w wysokości 2317,82 euro, a więc w pełnej wysokości. Wątpliwości w tym przedmiocie powód w żaden sposób nie wyjaśnił.

Trzeba w tym miejscu także wskazać, że z analizowanego zestawienia wynikało, że zadłużenie pozwanej z tytułu zawartej umowy najmu wynosiło 33738,91 zł, a więc było o 3632,10 zł niższe niż kwota dochodzona pozwem wpisana na wekslu. Powód w żaden sposób nie wyjaśnił także tej sprzeczności.

Mając powyższe okoliczności na względzie w ocenie Sądu należało uznać, że powód w żaden sposób nie wykazał wysokości ewentualnego roszczenia z tytułu ostatniej raty czynszu najmu (numer 36).

Powód do sumy wekslowej doliczył także kwotę 23942,65 zł odszkodowania za nadmierne zużycie przedmiotu najmu wskazując, że podstawę tego roszczenia stanowił §11 ust. 8 (...).

Zgodnie z art. 65 §2 k.c. w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Przez zgodny zamiar stron należy rozumieć wspólne uzgodnienie istotnych dla danego typu czynności prawnej postanowień bądź w samej umowie, bądź poza nią (na przykład w rokowaniach czy negocjacjach). Uwzględnienie zgodnego zamiaru stron wyrażającego się w umowie nie pozwala na ograniczenie zabiegów interpretacyjnych tylko do jednego postanowienia umowy, przeciwnie, w każdej kwestii należy objąć analizą wszystkie postanowienia jej dotyczące (tak na przykład Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 sierpnia 1994 roku, I CKN 100/94, LEX nr 293285). Nie ulega przy tym wątpliwości, że wykładnia celowościowa (funkcjonalna, systemowa) danego przepisu nie może prowadzić do wniosków całkowicie sprzecznych z jego wykładnią literalną.

W powołanym przez powoda §11 ust. 8 (...) (wskazanym w odpowiedzi na zarzuty od nakazu zapłaty jako podstawa roszczenia o zapłatę kwoty 23942,65 zł) postanowiono, że po zakończeniu okresu używania przedmiotu najmu, w trakcie zwrotnego przekazania tego przedmiotu, upoważniony pracownik wynajmującego dokona wstępnego badania jego stanu technicznego. Dodatkowe oględziny przedmiotu najmu przez niezależnego rzeczoznawcę powołanego przez wynajmującego miały stanowić podstawę oceny stanu technicznego oraz wyceny zużycia przedmiotu najmu. Koszty powołania rzeczoznawcy miał ponosić wynajmujący. Brak uchybień w stanie technicznym przedmiotu najmu, potwierdzony w protokole zwrotnego przekazania, zgodnego ze wzorem obowiązującym u wynajmującego, strony miały uważać za obustronne potwierdzenie prawidłowej eksploatacji przedmiotu najmu. Bez względu na rozliczenie związane ze zwrotem przedmiotu najmu, w przypadku stwierdzonych uszkodzeń, zniszczeń oraz dokonanych zmian wyposażenia innych niż fabryczne, wynajmujący miał wezwać najemcę do usunięcia tych uszkodzeń lub zmian. W przypadku nieusunięcia uszkodzeń lub zmian w wyznaczonym przez wynajmującego (powoda) terminie, wynajmujący (powód) miał prawo wykonania niezbędnych napraw samodzielnie, a całkowitym kosztem obciążyć najemcę (pozwaną).

W ocenie Sądu analiza (wykładnia) tego zapisu prowadzi do jednoznacznego wniosku, że strony w umowie przewidziały możliwość obciążenia pozwanej tylko rzeczywistymi kosztami naprawy stwierdzonych uszkodzeń przedmiotu najmu, a nie kosztami hipotetycznymi.

Tymczasem w niniejszej sprawie powód w żaden sposób nie wykazał (a w tym zakresie właściwie nie sformułował nawet twierdzeń), że poniósł jakiekolwiek koszty naprawy ewentualnych uszkodzeń przedmiotu najmu, a swoje roszczenia oparł wyłącznie na ocenie technicznej (...) z dnia 13 kwietnia 2021 roku, który ustalił hipotetyczne koszty naprawy przedmiotu najmu. Nie ulega jednak wątpliwości, że treść §11 ust. 8 (...), na który powoływał się powód, nie dawała żadnych podstaw do domagania się zapłaty odszkodowania odpowiadającego takim (hipotetycznym) kosztom.

Wskazać w tym miejscu jeszcze należy, że wprawdzie powód złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka (...) między innymi na okoliczność kosztów naprawy przedmiotu najmu i sposobu ich ustalenia. Sąd jednak na podstawie art. 235 ² §1 pkt 2 i 5 k.p.c. wniosek powyższy oddalił. Przede wszystkim sposób ustalenia oraz wysokość hipotetycznych kosztów naprawy przedmiotu najmu wynikały ze sporządzonej przez świadka opinii technicznej, a metodologia badawcza nie była przez pozwaną kwestionowana. Gdyby natomiast przyjąć, że za pomocą dowodu z zeznań świadka powód zamierzał wykazać wysokość rzeczywiście poniesionych kosztów naprawy (do czego w ocenie Sądu nie było podstaw wobec braku twierdzeń w tym zakresie), to taki wniosek był niedopuszczalny w postępowaniu w sprawach gospodarczych, w którym była rozpoznawana niniejsza sprawa. Zgodnie bowiem z art. 458 ¹¹ k.p.c. czynność strony, w szczególności oświadczenie woli lub wiedzy, z którą prawo łączy nabycie, utratę lub zmianę uprawnienia strony w zakresie danego stosunku prawnego, może być wykazana tylko dokumentem, o którym mowa w art. 77 ³ kodeksu cywilnego, chyba że strona wykaże, że nie może przedstawić dokumentu z przyczyn od niej niezależnych. Profesjonalizm osób prowadzących działalność gospodarczą powinien zatem obejmować dokumentowanie wszelkich istotnych czynności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą w celu wykorzystania w toku ewentualnego sporu sądowego prowadzonego w oparciu o przepisy postępowania gospodarczego. Wobec powyższego ewentualnie poniesione przez powoda koszty naprawy przedmiotu najmu mogły zostać wykazane tylko dokumentami. Powód nie wykazał przy tym w żaden sposób (a w istocie nawet nie sformułował twierdzeń w tym zakresie), że z przyczyn niezależnych nie mógł przedstawić dokumentów dotyczących poniesienia rzeczywistych kosztów naprawy przedmiotu najmu.

Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę należało uznać, że powód w żaden sposób nie wykazał poniesienia (oraz wysokości) rzeczywistych kosztów naprawy ewentualnych uszkodzeń przedmiotu najmu, a tylko poniesienie takich kosztów uprawniałoby go do dochodzenia z tego tytułu zapłaty od pozwanej odszkodowania na podstawie §11 ust. 8 (...).

Dodatkowo trzeba w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z §11 ust. 8 (...) brak uchybień w stanie technicznym przedmiotu najmu, potwierdzony w protokole zwrotnego przekazania, zgodnym ze wzorem obowiązującym u wynajmującego (powoda), miał być uważany za obustronne potwierdzenie prawidłowej eksploatacji przedmiotu najmu.

Należy zatem wskazać, że w protokole zwrotu przedmiotu najmu z dnia 12 kwietnia 2021 roku, sporządzonym przy udziale upoważnionego pracownika powoda zgodnie z obowiązującym wzorem, nie zawarto w opisie ogólnego stanu przedmiotu najmu żadnych istotnych uchybień technicznych. Odnotowano jedynie przetarty zderzak z prawej strony oraz rysę/odprysk na prawych drzwiach. W świetle §11 ust. 8 (...) brak w tym protokole uchybień, na które powołano się w ocenie technicznej (w oparciu o którą powód dochodził odszkodowania), wyłączało w ocenie Sądu odpowiedzialność pozwanej za te ewentualne uszkodzenia, które zostały stwierdzone podczas oględzin niezależnego rzeczoznawcy.

Należy w tym miejscu bowiem podkreślić, że protokół zwrotu przedmiotu najmu został sporządzony w obecności pracownika powoda (specjalisty ds. sprzedaży poleasingowej), od którego należało oczekiwać staranności i doświadczenia przy dokonywaniu odbioru przedmiotu najmu. Dlatego także z tego względu (braku odnotowania w protokole istotnych uchybień technicznych w przedmiocie najmu) roszczenie powoda w tym zakresie nie mogło zasługiwać na uwzględnienie.

Na marginesie jedynie można jeszcze wskazać, że wobec wyraźnych twierdzeń powoda sformułowanych w odpowiedzi na zarzuty od nakazu zapłaty (że podstawą dochodzonego roszczenia z tytułu odszkodowania za nadmierne zużycie pojazdu był §11 ust. 8 (...)) w ocenie Sądu podstawą roszczenia powoda nie mógł być §11 ust. 4 (...).

Nie ulega bowiem wątpliwości, że ewentualne roszczenia wynikające z §11 ust. 4 (...) nie były objęte żądaniem pozwu, a co za tym idzie, ich ocena wykraczałaby poza przedmiotowe granice niniejszego powództwa (art. 321 §1 k.p.c.).

Niezależnie od powyższego §11 ust. 4 (...) został w ocenie Sądu sformułowany na tyle ogólnie oraz nieprecyzyjnie, że w ogóle nie pozwalał na jednoznaczne (kategoryczne) ustalenie, co należało rozumieć przez wartość ewentualnych strat wynajmującego oraz w jaki sposób miałaby zostać ona wyliczona.

Powód do sumy wekslowej doliczył wreszcie kwotę 8765,32 zł odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy najmu przez pozwaną, polegające na niezwróceniu przedmiotu najmu w dniu zakończenia umowy, co skutkowało koniecznością poniesienia kosztów jego ubezpieczenia w kolejnym okresie (jako podstawę roszczenia z tego tytułu powód wskazał art. 471 k.c.).

Zgodnie z art. 471 k.c. dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Ponadto zgodnie z art. 474 k.c. dłużnik odpowiedzialny jest jak za własne działanie lub zaniechanie za działania i zaniechania osób, z których pomocą zobowiązanie wykonywa, jak również osób, którym wykonanie zobowiązania powierza. Przepis powyższy stosuje się także w wypadku, gdy zobowiązanie wykonywa przedstawiciel ustawowy dłużnika.

Do przesłanek odpowiedzialności kontraktowej dłużnika należy w pierwszej kolejności powstanie szkody majątkowej po stronie wierzyciela. Po wtóre szkoda ta musi być spowodowana niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania przez dłużnika. Po trzecie wreszcie pomiędzy powstałą szkodą a jej niewykonaniem (lub nienależytym wykonaniem) musi zaistnieć adekwatny związek przyczynowy (art. 361 §1 k.c.). Trzeba przy tym podkreślić, że w świetle art. 471 k.c. spełnienie się powyższych przesłanek nie przesądza jeszcze o powstaniu po stronie wierzyciela roszczenia o naprawienie szkody, bowiem niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania musi być następstwem okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność.

Pod pojęciem szkody, stanowiącej podstawową przesłankę odpowiedzialności odszkodowawczej, należy rozumieć powstałą wbrew woli poszkodowanego różnicę między jego obecnym stanem majątkowym, a takim stanem, jaki zaistniałby, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Wszelka szkoda, rozpatrywana jako uszczerbek o charakterze majątkowym, może mieć w świetle przepisów kodeksu cywilnego (art. 361 §2 k.c.) postać dwojaką. Może ona bowiem obejmować zarówno stratę, jakiej doznaje mienie poszkodowanego, wskutek czego poszkodowany staje się uboższy ( damnum emergens czyli szkoda rzeczywista), jak również utratę korzyści, jakiej spodziewać mógł się poszkodowany, gdyby mu nie wyrządzono szkody, wskutek czego poszkodowany nie staje się bogatszy ( lucrum cessans). Podstawę obliczenia wysokości szkody stanowić powinno uchwycenie różnicy między stanem majątku osoby poszkodowanej, który rzeczywiście istnieje po nastąpieniu zdarzenia wywołującego szkodę, a stanem majątku hipotetycznym, pomyślanym jako stan, który urzeczywistniłby się, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

Ciężar dowodu istnienia wyżej wymienionych przesłanek (zaistnienia zdarzenia wywołującego szkodę, istnienia związku przyczynowego oraz powstania szkody) spoczywał co do zasady na wierzycielu (w niniejszej sprawie powodzie, który twierdził, że poniósł z tego tytułu szkodę), jako osobie, która z tychże faktów wywodzi skutki prawne.

W ocenie Sądu powód nie wykazał przede wszystkim wysokości ewentualnie poniesionej szkody (powstałej wskutek braku zwrócenia przedmiotu najmu w dniu zakończenia umowy).

Należy w tym miejscu bowiem zauważyć, że przedmiot najmu został ubezpieczony przez powoda na okres od dnia 6 kwietnia 2021 roku do dnia 5 kwietnia 2022 roku, a składka ubezpieczeniowa wyniosła (...) zł. Trzeba jednak podkreślić, że bezsporne w niniejszej sprawie było, że pozwana dokonała zwrotu przedmiotu najmu w dniu 12 kwietnia 2021 roku, a w wiadomości elektronicznej z dnia 8 kwietnia 2021 roku powód wskazał, że do czasu zdania przedmiotu najmu ubezpieczenie będzie rozliczane proporcjonalnie.

Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie Sądu powód przede wszystkim nie wykazał wysokości ustalonego przez siebie odszkodowania z tytułu ubezpieczenia przedmiotu najmu. Nie ulega przy tym wątpliwości, że powód z tego tytułu domagał się zapłaty kwoty 8765,32 zł, podczas gdy okres korzystania przez pozwaną z przedmiotu najmu w czasie obowiązywania polisy wynosił jedynie sześć dni. Wątpliwości w tym zakresie powód w żaden sposób nie wyjaśnił.

Niezależnie od powyższego w ocenie Sądu powód nie wykazał także związku przyczynowego pomiędzy ubezpieczeniem przedmiotu najmu na kolejny okres a brakiem jego zwrotu w dniu zakończenia umowy przez pozwaną.

Trzeba w tym miejscu wskazać, że powód, mimo wydania przedmiotu najmu pozwanej, w dalszym ciągu był jego właścicielem i koszt jego ubezpieczenia miał być pokryty przez pozwaną jedynie w okresie obowiązywania umowy (§9 ust. 1 (...)). Jednocześnie powód w żaden sposób nie wykazał, że gdyby doszło do zwrotu przedmiotu najmu w dniu 31 marca 2021 roku (w dniu zakończenia umowy), to nie zostałby on ubezpieczony na kolejny okres.

Niezależnie od powyższych okoliczności wskazać wreszcie należy, że w ocenie Sądu pozwana wykazała także, że nie ponosiła odpowiedzialności za zwrot przedmiotu najmu dopiero w dniu 12 kwietnia 2021 roku. Przedłożyła bowiem korespondencję elektroniczną z dnia 8 kwietnia 2021 roku, z której wynikało, że w dniu zakończenia umowy najmu (31 marca 2021 roku) zwróciła się do powoda o wskazanie miejsca zwrotu przedmiotu najmu, lecz odpowiedź otrzymała dopiero w dniu 8 kwietnia 2021 roku. Biorąc zatem pod uwagę, że pozwana prowadziła działalność gospodarczą w (...) i konieczne było przetransportowanie przedmiotu najmu do (...), to jego zwrot w dniu 12 kwietnia 2021 roku był usprawiedliwiony.

Trzeba w tym miejscu jeszcze dodać, że powód w żaden sposób nie odniósł się do powyższych zarzutów pozwanej. Co więcej, z korespondencji elektronicznej z dnia 8 kwietnia 2021 roku nie wynikało również, aby powód w jakikolwiek sposób sprzeciwiał się dokonaniu zwrotu przedmiotu najmu w dniu 12 kwietnia 2021 roku.

Ustalając stan faktyczny oraz wydając rozstrzygnięcie Sąd oparł się na dokumentach dołączonych przez strony. Sąd na podstawie art. 235 ² §1 pkt 2 i 5 k.p.c. oddalił wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka (...) jako niedopuszczalny i zmierzający jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania (o czym była już mowa wyżej). Ponadto na podstawie art. 235 ² §1 pkt 2 i 5 k.p.c. w zw. z art. 299 k.p.c. Sąd oddalił wnioski pozwanej o dopuszczenie dowodów z przesłuchania stron, opinii biegłego sądowego oraz o zobowiązanie powoda do przedłożenia dokumentów. W ocenie Sądu bowiem wszystkie okoliczności, na które zostały powołane te dowody albo zostały udowodnione innymi środkami dowodowymi (dokumentami), albo nie były istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albo były bezsporne.

Biorąc zatem wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę w ocenie Sądu powód nie wykazał, aby pozwana posiadała jakiekolwiek zadłużenie wynikające z umowy (...) nr (...), którego istnienie uprawniałoby powoda do uzupełniania weksla in blanco z wystawienia pozwanej na kwotę dochodzoną pozwem. Tym samym roszczenie powoda nie mogło zasługiwać na uwzględnienie. Dlatego też na podstawie art. 493 §4 k.p.c. oraz art. 659 §1 k.c. w zw. z art. 6 k.c., a także łączącej strony umowy najmu, nakaz zapłaty z dnia 9 maja 2023 roku (sygn. akt XV GNc 1004/23) należało uchylić w całości oraz oddalić powództwo, jak w punkcie I wyroku.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw. Mając na względzie wynik sprawy pozwanej należał się zwrot kosztów procesu w łącznej kwocie 5002 zł, na którą złożyły się opłata sądowa od zarzutów w kwocie 1402 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3600 zł, ustalone zgodnie z §2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015, poz. 1804 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie.