Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 czerwca 2025 roku

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej, Wydział IV Gospodarczy

w składzie:

Przewodniczący: SSR Filip Wesołowski

Protokolant: Nicola Kubik-Rusak

po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2025 roku we Wrocławiu

na rozprawie

sprawy z powództwa (...)

przeciwko (...) spółce z o.o. we (...)

o zapłatę

I.  zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 45892,78 zł (czterdzieści pięć tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt dwa złote i siedemdziesiąt osiem groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 27 maja 2022 roku do dnia zapłaty;

II.  zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 5895 zł kosztów procesu.

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 15 kwietnia 2024 roku powód (...), prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą PHU (...), domagał się od strony pozwanej (...) spółki z o.o. we (...) zasądzenia kwoty 45892,78 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazał, że zawarł ze stroną pozwaną umowę, na podstawie której zobowiązał się wybudować światłowodową sieć telekomunikacyjną (...). Po wykonaniu umowy powód wystawił fakturę VAT, która została zapłacona jedynie częściowo (w zakresie kwoty 49200 zł). Pozostałej należności (45892,78 zł) strona pozwana nie uregulowała, mimo wezwania do zapłaty.

W dniu 29 maja 2024 roku został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym zasądzono kwotę dochodzoną pozwem oraz 2400 zł kosztów procesu.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu. Przyznała, że zawarła z powodem umowę wskazaną w pozwie. Jednocześnie zarzuciła, że powód nienależycie wykonał umowę, ponieważ opóźnił się z wykonaniem objętych nią prac oraz nie wykonał części robót lub wykonał je w sposób niezgodny ze sztuką budowlaną. Strona pozwana zarzuciła także, że w związku z brakiem usunięcia przez powoda wad (pomimo wezwania), zleciła wykonanie prac zastępczych, których wartość odpowiadała wysokości dochodzonego roszczenia.

W odpowiedzi na sprzeciw od nakazu zapłaty powód w całości podtrzymał żądanie pozwu.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 22 lutego 2022 roku (...) oraz (...), prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) s.c. (obecnie (...) spółka z o.o.) we (...) (zamawiający) zawarli z (...), prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą PHU (...) (wykonawcą) umowę ramową.

Na podstawie umowy zamawiający zlecił, a wykonawca przyjął do realizacji zadanie polegające na wybudowaniu światłowodowej sieci telekomunikacyjnej (...) (usługi) zgodnie z:



przekazaną przez zamawiającego dokumentacją projektową wraz z przedmiarem robót,



zakresem i harmonogramem stanowiącym załącznik nr 1 do umowy,



wymogami w zakresie jakości stanowiącymi załącznik nr 2 do umowy,



wymogami BHP stanowiącymi załącznik nr 3 do umowy,



specyfikacją techniczną wykonania i odbioru robót, stanowiącą załącznik nr 4 do umowy.

Wykonawca upoważnił zamawiającego do skorzystania z wykonania zastępczego, którego ryzykiem oraz kosztami miał zostać obciążony wykonawca w przypadkach, gdy wykonawca nie zastosował się do wymogów wynikających z umowy, zaleceń zamawiającego, w szczególności, gdy wykonawca opóźniał się z rozpoczęciem 14 dni lub ukończeniem zamówienia tak dalece, że nie było prawdopodobne, aby zdołał ukończyć je w czasie na ukończenie oraz gdy wykonawca nie wykonywał jakiegokolwiek obowiązku, o którym mowa w umowie lub zamówieniu i mimo wezwania zamawiającego nie przystąpił do usuwania nieprawidłowości w terminie dwóch dni kalendarzowych od otrzymania informacji o nieprawidłowościach. Strony ustaliły, że informacja o nieprawidłowościach mogła być wysłana przez zamawiającego zarówno w formie pisemnej, jak i elektronicznej na następujący adres poczty elektronicznej wykonawcy: (...). Koszty wykonawstwa zastępczego mogły być pokryte z zabezpieczenia należytego wykonania lub potrącone z jakimikolwiek płatnościami należnymi wykonawcy od zamawiającego.

Zamawiający mógł w każdym czasie dokonać potrącenia należnych kwot wynikających z naliczenia kar umownych lub odszkodowań z każdej płatności na rzecz wykonawcy.

Ceny jednostkowe za usługi zostały określone w załączniku nr 6 do umowy (cennik) i stanowiły podstawę do określenia wynagrodzenia wykonawcy za realizację danego zamówienia powykonawczo. Rozliczenie powykonawcze miało nastąpić na podstawie obmiarów powykonawczych dokonanych i zaakceptowanych przez odpowiednie służby inwestora. Ceny jednostkowe określone w cenniku stanowiącym załącznik nr 6 do umowy miały być stałe. Za prace wykonane przy realizacji usług nie miały być dokonywane żadne dodatkowe płatności, z zastrzeżeniem odmiennych ustaleń stron, przeprowadzonych w formie wskazanej w umowie. Ponadto ceny jednostkowe obejmowały wszystkie usługi opisane w umowie oraz składały się ze wszystkich kosztów poniesionych przy świadczeniu usług, a także wszelkie podatki z wyjątkiem właściwego podatku VAT, który miał zostać dodany według stawki obowiązującej w czasie naliczania takiego podatku. Wartość prac miała być obliczona na podstawie ilości usług wskazanych przez zamawiającego w dokumentacji projektowej oraz cen jednostkowych z cennika, natomiast rzeczywiste wynagrodzenie wykonawcy wynikać miało z ilości rzeczywiście wykonanych przez niego poszczególnych usług, potwierdzonych protokołami odbioru, przy uwzględnieniu cen jednostkowych wskazanych w cenniku.

Wykonawca miał wystawić zamawiającemu faktury zgodnie z formatem, treścią i uzupełniającymi dokumentami wymaganymi przez zamawiającego. Każda faktura miała zawsze zawierać nazwę i adres wykonawcy, odniesienie do protokołu odbioru, opis usług, cenę jednostkową usługi i kwotę łączną każdej z pozycji, a także kwotę łączną wszystkich. Podatek VAT lub jego odpowiednik miał zostać podany oddzielnie na fakturze.

W toku realizacji umowy wykonawca miał wystawiać faktury za prace ukończone i odebrane przez zamawiającego, na podstawie protokołu odbioru częściowego lub protokołu odbioru końcowego. Za wykonane usługi zamawiający miał zapłacić wykonawcy w terminie trzydziestu dni kalendarzowych od otrzymania prawidłowej faktury wystawionej zgodnie z postanowieniami umowy i dostarczonej wraz z oświadczeniami podwykonawców.

Końcowe rozliczenie umowy miało się odbyć na podstawie faktury wystawionej przez wykonawcę po dokonaniu przez zamawiającego odbioru końcowego, zatwierdzonego przez inwestora, poświadczonego protokołem odbioru końcowego.

Walutą umowy był polski złoty (PLN) i wszelkie ceny wyrażone miały być w tej walucie.

Strony uzgodniły, że płatność jakiejkolwiek faktury przez zamawiającego nie będzie uznawana za dowód satysfakcjonującego wykonania usług.

Wykonawca zagwarantował, że wyniki prac oraz wszystkie usługi (w tym również materiały) świadczone zgodnie z umową będą pod wszelkimi względami zgodne z otrzymaną dokumentacją projektową, wolne od wszelkich usterek oraz będą nadawały się do przewidzianego zastosowania. Wykonawca zagwarantował również, że wyniki prac oraz wszelkie usługi będą zawsze zgodne z prawem oraz wszystkimi innymi odpowiednimi wymogami, specyfikacjami, standardami i innymi kryteriami określonymi w umowie. Powyższe gwarancje obowiązywały w dodatku do wszelkich innych gwarancji, jednoznacznych lub domniemanych, które mogły przysługiwać zamawiającemu zgodnie z prawem lub umową.

Wykonawca miał ponosić odpowiedzialność wobec zamawiającego z tytułu gwarancji jakości oraz rękojmi za wady, przy czym okres odpowiedzialności wykonawcy z tytułu gwarancji i rękojmi za wady miał wynosić 60 miesięcy od daty podpisania protokołu odbioru końcowego.

Zawiadomienie wykonawcy o wykryciu usterki mogło zostać dokonane telefonicznie i miało być niezwłocznie potwierdzone pocztą elektroniczną. Czas niezbędny dla usunięcia usterki miał być liczony od momentu potwierdzenia pocztą elektroniczną.

W przypadku nieusunięcia przez wykonawcę zgłoszonych usterek w wyznaczonym przez zamawiającego terminie zamawiający był uprawniony według swojego wyboru do usunięcia usterek we własnym zakresie lub do zlecenia ich usunięcia innemu podmiotowi na koszt i ryzyko wykonawcy, a koszty z tym związane miały być pokryte z zabezpieczenia należytego wykonania umowy lub poprzez zażądanie od wykonawcy zwrotu poniesionych kosztów. W przypadku, gdy koszty usunięcia usterek przewyższały kwotę zabezpieczenia należytego wykonania umowy, zamawiający był uprawniony do żądania zwrotu poniesionych kosztów w części, w jakiej nie zostały one pokryte z zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Zamawiający był uprawniony do uzyskania kary umownej za każdy dzień opóźnienia w usuwaniu usterek w wysokości 0,4% wartości zamówienia za każdy dzień opóźnienia.

Zamawiający zastrzegł sobie prawo do zatrzymania z pierwszej faktury wystawionej przez wykonawcę w ramach realizacji umowy kwoty odpowiadającej wartości 3% brutto wartości umowy jako zabezpieczenie należytego wykonania umowy. Zabezpieczenie należytego wykonania umowy miało służyć pokryciu wszelkich roszczeń zamawiającego wynikających z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, w tym między innymi roszczeń z tytułu kar umownych oraz kosztów wykonawstwa zastępczego.

Wszelkie zmiany i modyfikacje umowy miały być dokonywane w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

Zgodnie z załącznikiem numer 1 do umowy, zawierającym zakres i harmonogram prac, zakres prac wykonawcy obejmował w szczególności budowę sieci światłowodowej, w tym przede wszystkim: przeprowadzenie niezbędnych wizji lokalnych; przejęcie terenu budowy; roboty budowlane, w tym zapewnienie materiałów niedostarczanych przez zamawiającego, potrzebnych do wykonania tych robót; typowe prace związane z budową sieci doziemnej w pasie drogi; budowę mikrokanalizacji; instalację studzienek kablowych; instalację szaf wewnętrznych i zewnętrznych wraz z fundamentem i uziemieniem; budowę WLZ od przyłącza do szafy zewnętrznej; budowę linii napowietrznej; wykonanie przewiertów i przecisków; odtworzenie nawierzchni; inne prace związane z budową sieci kablowej; wciąganie lub wdmuchiwanie kabla do mikrokanalizacji, kanalizacji kablowej, przepustów i rurociągów; instalację samonośnego kabla podwieszanego; instalację przełącznicy w szafach wewnętrznych i zewnętrznych oraz punktach styku sieci; instalację oraz spawanie muf przełącznicowych; instalację sprzęgacza (splittera); przygotowanie i spawanie kabla abonenckiego w mufie połączeniowej i zostawienie zapasu kabla abonenckiego przy złączu; instalację szafy wewnętrznej, zawierającej ODF wraz z zasilaniem 230V jednofazowym i uziemieniem w jednostkach oświatowych; pomiar gotowego łącza światłowodowego; wykonanie dokumentacji powykonawczej oraz powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej; wykonywanie zadań informacyjnych związanych z realizowanymi pracami; wykonanie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej oraz dostawę materiałów (zgodnie z umową).

(dowód: bezsporne;

umowa z dnia 22.02.2022 roku z załącznikami – k. 15-45, 98-104)

Na podstawie powyższej umowy w dniu 23 lutego 2022 roku zamawiający złożył zamówienie numer (...)/(...)_(...)/(...)_(...), którego przedmiotem była budowa infrastruktury telekomunikacyjnej w zakresie linii kablowych kanalizacji teletechnicznej i przyłączy w (...), na obiekcie (...), (...), obszar nr (...).

Zakres prac obejmował:



kontrolę optymalnego wykonania przekazanych projektów;



budowę sieci POPC zgodnie z przekazanymi standardami budowy obejmującymi głównie:



prace przygotowawcze,



organizację terenu budowy (placów składowych, zaplecza budowy i czynności dozoru),



wykonanie robót budowlanych zgodnie z dokumentacją budowy,



rzeczowe wykorzystywanie powierzonych materiałów,



dostawę materiałów pomocniczych, sprzętu i narzędzi niezbędnych do wykonania robót budowlanych oraz urządzeń koniecznych do ich wykonania, a w przypadku dostarczenia materiałów pomocniczych przez zleceniodawcę kwota pozycji z załącznika do zamówienia miała zostać pomniejszona o koszt materiału,



organizację i koordynację całości robót,



wykonanie wszystkich pomiarów, prób i badań,



uzyskiwanie opinii, atestów, zaświadczeń i innych wymaganych dokumentów,



usuwanie wad i usterek w trakcie realizacji robót oraz w okresie rękojmi i gwarancji 60 miesięcy od daty uzyskania odbioru końcowego robót,



wykonanie robót zamiennych niezmieniających istotnie zakresu zamówienia,



sporządzenie oraz weryfikację dokumentacji budowy, w tym dokumentacji zdjęciowej według wymagań zamawiającego i przekazywanie prawidłowej, kompletnej dokumentacji do dokumentacji odbiorowej,



ochronę i utrzymanie terenu budowy,



utrzymanie czystości, w tym zapewnienie pracownikom działających przy wykonywaniu umowy toalet przenośnych w liczbie adekwatnej do liczby osób,



składowanie i utylizację materiałów z rozbiórki, zgodnie z obowiązującymi przepisami, usuwanie zanieczyszczeń (w tym odpadów wytworzonych w procesie budowy),



likwidację terenu budowy;



wykonanie szczegółowych obowiązków informacyjnych oraz związanych z oznakowaniem wykonawcy i terenu budowy;



przedłożenie zleceniodawcy niezbędnych dokumentów oraz danych do przygotowania dokumentacji odbiorowej zgodnie ze standardami zamawiającego;



uczestnictwo w odbiorach działek z zarządcami.

Zakres prac obejmował wykonanie kompletnej sieci światłowodowej według ilości podanej w załącznikach do zlecenia.

Termin rozpoczęcia prac objętych zamówieniem został określony na dzień 2 marca 2022 roku, a termin ich zakończenia na dzień 15 kwietnia 2022 roku.

Wartość zleconych prac została określona w załączniku do zamówienia i miała być rozliczona powykonawczo. Termin płatności wynagrodzenia określono na 30 dni od poprawnie wystawionej faktury.

(dowód: bezsporne;

zamówienie z dnia 23.02.2022 roku – k. 78)

W korespondencji elektronicznej z kwietnia 2022 roku inżynier budowy zamawiającego ((...)) przekazał wykonawcy projekty i mapy dotyczące realizowanej inwestycji. Ponadto w wiadomości elektronicznej z dnia 15 kwietnia 2022 roku poinformował, że na terenie inwestycji w (...) nie został postawiony słupek (...), umożliwiający wdmuchiwanie kabla.

(dowód: bezsporne;

korespondencja elektroniczna – k. 82-87, 119-123)

W dniu 26 kwietnia 2022 roku wykonawca wystawił fakturę VAT nr (...), w której obciążył zamawiającego kwotą 95092,78 zł brutto (77311,20 zł netto) za budowę infrastruktury telekomunikacyjnej w miejscowości (...). Termin płatności faktury VAT określono na dzień 26 maja 2022 roku.

(dowód: bezsporne;

faktura VAT – k. 46)

Z tytułu należności z faktury VAT nr (...) zamawiający zapłacił na rzecz wykonawcy łącznie kwotę 49200 zł, w tym:



24600 zł w dniu 27 lipca 2022 roku;



12300 zł w dniu 16 sierpnia 2022 roku;



12300 zł w dniu 23 września 2022 roku.

(dowód: bezsporne;

potwierdzenia transakcji – k. 47-49)

Wykonawca wielokrotnie kontaktował się z zamawiającym poprzez wiadomości SMS, w których bezskutecznie wzywał do zapłaty pozostałych należności wynikających z faktury VAT nr (...).

(dowód: bezsporne;

korespondencja SMS – k. 112-116)

W korespondencji elektronicznej z dnia 28 czerwca 2022 roku kierownik sprzedaży zamawiającego ((...)) poinformował wykonawcę, że zostały wykryte niezgodności z projektem, które wstrzymały sprzedaż budowy. Wskazał na brak jednego odcinka pakietu pomiędzy studnią a słupkiem na ulicy (...) (około 50 mb) i brak kabli abonenckich na słupkach (...) i (...) oraz konieczność usunięcia wszystkich niedociągnięć.

W wiadomości elektronicznej z dnia 12 lipca 2022 roku wykonawca poinformował zamawiającego, że pakiet i kable zostały uzupełnione.

(dowód: bezsporne;

korespondencja elektroniczna – k. 81-82, 124-125)

W korespondencji elektronicznej z października 2023 roku pracownik (...) spółki z o.o. w (...) ((...)) zwrócił się do zamawiającego o dokończenie inwestycji dla (...) i doprowadzenie drop do granicy z działką, zgodnie z dokumentacją, co umożliwi ewentualnie dobudowanie brakujących kabli drop.

(dowód: bezsporne;

korespondencja elektroniczna – k. 79-80, 126-128)

W dniu 26 października 2023 roku wykonawca złożył świadczenie, w którym wskazał, że wykonał w całości zlecenie zamawiającego i w całości je zafakturował. Wyjaśnił, że faktura nr (...) z dnia 26 kwietnia 2022 roku została uznana przez zamawiającego i w części uregulowana, a zgłoszone zastrzeżenia do wykonanej usługi zostały uwzględnione i poprawione zgodnie z oczekiwaniami zleceniodawcy.

(dowód: bezsporne;

oświadczenie z dnia 26.10.2023 roku – k. 50)

W piśmie z dnia 7 listopada 2023 roku, doręczonym w dniu 10 listopada 2023 roku, pełnomocnik wykonawcy wezwał zamawiającego do zapłaty kwoty (...),50 zł, wynikającej z faktury VAT o nr (...) – w terminie 3 dni pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.

(dowód: bezsporne;

wezwanie z dnia 7.11.2023 roku z dowodem doręczenia – 51-52 i 105)

W piśmie z dnia 10 listopada 2023 roku pełnomocnik zamawiającego wezwał wykonawcę do niezwłocznej zmiany sposobu wykonywania zamówienia, stosownie do treści art. 636 §1 k.c. Wskazał, że nienależyte wykonanie zamówienia na roboty budowlane w ramach umowy ramowej z dnia 22 lutego 2022 roku przejawia się między innymi zwłoką w wykonaniu zamówienia, brakiem wykonania części robót budowlanych w postaci kompletnej sieci światłowodowej, wykonaniu robót budowlanych polegających na odtworzeniu nawierzchni na odcinku (...) w sposób niezgodny ze sztuką budowlaną i sprzeczny z technologią wskazaną w dokumentacji.

Ponadto w piśmie z dnia 16 listopada 2023 roku pełnomocnik zamawiającego oświadczył, że nie widzi jakichkolwiek podstaw prawnych oraz faktycznych do zapłaty żądanej kwoty. Wskazał, że w związku z nienależytym wykonaniem zamówienia na roboty budowlane zamawiający wezwał wykonawcę do niezwłocznego wykonania robót budowlanych (to jest prac poprawkowych) oraz dostarczenia niezbędnej dokumentacji w nieprzekraczalnym terminie do dnia 14 listopada 2023 roku, co nie nastąpiło, dlatego dokonał zlecenia podmiotowi trzeciemu wykonania robót zastępczych.

(dowód: bezsporne;

pismo z dnia 10.11.2023 roku – k. 55;

pismo z dnia 16.11.2023 roku z pełnomocnictwem – k. 53-54)

W wiadomości elektronicznej z dnia 16 listopada 2023 roku pełnomocnik zamawiającego poinformował wykonawcę, że zamawiający zlecił wykonanie zastępcze wskazanych robót budowlanych podmiotowi trzeciemu, w związku z potrzebą dochowania terminów oraz zakończenia prac do dnia 17 listopada 2023 roku. Wskazał także na możliwość zawarcia porozumienia w przedmiocie wzajemnych rozliczeń stron.

(dowód: bezsporne;

korespondencja elektroniczna – k. 56)

W piśmie z dnia 28 listopada 2023 roku, doręczonym w dniu 4 grudnia 2023 roku, pełnomocnik wykonawcy poinformował, że uwzględnił wszelkie zastrzeżenia zgłoszone przez zamawiającego w trakcie wykonywania robót i wykonał prace poprawkowe, które zostały odebrane.

(dowód: bezsporne;

pismo z dnia 28.11.2023 roku z dowodem doręczenia – k. 57-58 i 106)

W 2024 roku strony wymieniły szereg korespondencji, w której podtrzymały dotychczasowe stanowiska.

(dowód: bezsporne;

korespondencja – k. 59-68)

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Bezsporny w niniejszej sprawie był sam fakt zawarcia przez strony umowy ramowej, której przedmiotem było wybudowanie światłowodowej sieci telekomunikacyjnej (...) oraz zlecenie powodowi w ramach tej umowy wybudowania infrastruktury telekomunikacyjnej w zakresie linii kablowych kanalizacji teletechnicznej i przyłączy w (...). W zasadzie poza sporem była także wysokość ustalonego wynagrodzenia za wykonanie zlecenia w kwocie 95092,78 zł brutto (77311,20 zł netto) oraz jego częściowa zapłata przez stronę pozwaną (w zakresie kwoty 49200 zł). Właściwie bezsporne było wreszcie to, że powód co do zasady wykonał linie kablowe kanalizacji teletechnicznej i przyłącza w (...). Istota niniejszego sporu sprowadzała się natomiast do tego, czy powód wykonał umowę w sposób prawidłowy, a co za tym idzie, czy przysługiwało mu roszczenie o zapłatę pozostałej części wynagrodzenia.

Nie ulega wątpliwości, że strony niniejszego procesu łączyła umowa o dzieło. Zgodnie z art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Umowa o dzieło ma zatem za przedmiot zobowiązanie się przyjmującego zamówienie do wykonania dla zamawiającego, za zapłatą wynagrodzenia, określonego w umowie dzieła, to jest osiągnięcie uzgodnionego przez strony rezultatu. Przedmiotem umowy zawartej przez strony było zobowiązanie powoda do wybudowania infrastruktury telekomunikacyjnej w zakresie linii kablowych kanalizacji teletechnicznej i przyłączy w (...).

Na marginesie jedynie można w tym miejscu wskazać, że nawet gdyby uznać, że umowa łącząca strony była w istocie umową o roboty budowlane, to charakter prawny zawartej umowy nie miał żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ w umowie o roboty budowlane do skutków opóźnienia się przez wykonawcę z rozpoczęciem robót lub wykończeniem obiektu albo wykonywania przez wykonawcę robót w sposób wadliwy lub sprzeczny z umową, do rękojmi za wady wykonanego obiektu, jak również do uprawnienia inwestora do odstąpienia od umowy przed ukończeniem obiektu stosuje się odpowiednio przepisy o umowie o dzieło.

Należy w tym miejscu zatem wskazać, że w przypadku wadliwego wykonywania dzieła (robót budowlanych) zamawiający może skorzystać z uprawnień wynikających z art. 636 §1 k.c.

Zgodnie z powyższym przepisem jeżeli przyjmujący zamówienie wykonywa dzieło w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową, zamawiający może wezwać go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zamawiający może od umowy odstąpić albo powierzyć poprawienie lub dalsze wykonanie dzieła innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo przyjmującego zamówienie.

Reakcja zamawiającego na dostrzeżony nieprawidłowy sposób wykonywania dzieła może być zatem – w zależności od sytuacji – zróżnicowana. Może on bowiem próbować wpłynąć na jego zmianę. Jeżeli jednak w odpowiednim czasie nie da to spodziewanego rezultatu, ma do wyboru dwie drogi wskazane w art. 636 §1 k.c. Przesłanką dokonania tego wyboru jest to, czy ze względu na osobiste przymioty wykonującego dzieło ktokolwiek inny mógłby w ogóle rozpoczęte dzieło poprawić lub dokończyć. Jeśli nie byłoby to możliwe, niewątpliwie usprawiedliwione w takiej sytuacji jest odstąpienie od umowy.

Należy także przypomnieć, że uchylenie art. 637 k.c. (z dniem 25 grudnia 2014 roku) spowodowało zniesienie istniejącej autonomicznej (częściowo) regulacji odpowiedzialności przyjmującego zamówienie z tytułu rękojmi za wady już ukończonego dzieła. Po tej zmianie zawarte w art. 638 §1 k.c. odesłanie nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o rękojmi przy sprzedaży.

Zgodnie z art. 556 §1 k.c. w zw. z art. 638 k.c. i art. 656 k.c. przyjmujący zamówienie (wykonawca) jest odpowiedzialny względem zamawiającego (inwestora), jeżeli przedmiot umowy ma wadę zmniejszającą jego wartość lub użyteczność ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub z jego przeznaczenia, jeżeli przedmiot umowy nie ma właściwości, o których istnieniu zapewnił zamawiającego, albo jeżeli został zamawiającemu wydany w stanie niezupełnym (rękojmia za wady fizyczne).

Ponadto zgodnie z art. 560 §1 k.c. w zw. z art. 638 k.c. i art. 656 k.c. jeżeli przedmiot umowy ma wady, zamawiający (inwestor) może od umowy odstąpić albo żądać obniżenia wynagrodzenia. Zamawiający (inwestor) może także żądać usunięcia wady, wyznaczając w tym celu przyjmującemu zamówienie (wykonawcy) odpowiedni termin z zagrożeniem, że po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu od umowy odstąpi (art. 561 §2 k.c. w zw. z art. 638 k.c. i art. 656 k.c.).

W przypadku zatem stwierdzenia przez inwestora wad przedmiotu umowy przysługują mu alternatywne uprawnienia. Może on odstąpić od umowy, żądać obniżenia umówionego wynagrodzenia lub żądać usunięcia stwierdzonych wad.

Do rękojmi za wady mają odpowiednie zastosowanie także przepisy dotyczące obowiązku zawiadomienia o wadzie (art. 563 k.c.). Zamawiający będący przedsiębiorcą powinien zatem powiadomić przyjmującego zamówienie (wykonawcę) o wadzie fizycznej niezwłocznie po jej stwierdzeniu. Brak tego aktu staranności powoduje utratę uprawnień z tytułu rękojmi, chyba że przyjmujący zamówienie (wykonawca) wiedział o wadzie albo zapewnił zamawiającego, że wady nie istnieją (art. 564 k.c.).

Trzeba następnie przypomnieć, że postępowanie cywilne ma charakter kontradyktoryjny, czego wyrazem jest przede wszystkim dyspozycja art. 232 k.p.c., określająca obowiązek stron do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, co z kolei jest potwierdzeniem reguły zawartej w art. 6 k.c., wyznaczającej sposób rozłożenia ciężaru dowodu. Podkreślić przy tym należy, że zasady art. 6 k.c. i 232 k.p.c. nie określają jedynie zakresu obowiązku zgłaszania dowodów przez strony, ale rozumiane muszą być przede wszystkim i w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu co do tych okoliczności na niej spoczywał. Zaznaczyć także trzeba, że nie jest rzeczą Sądu poszukiwanie za stronę dowodów przez nią nie wskazanych, mających na celu udowodnienie jej twierdzeń (tak również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 1996 roku, I CKU 45/96, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 76). Dopuszczenie dowodów z urzędu jest bowiem prawem, a nie obowiązkiem Sądu, z którego to prawa powinien szczególnie ostrożnie korzystać, tak by swym działaniem nie wspierać żadnej ze stron procesu. Faktycznie działanie Sądu z urzędu powinno ograniczać się tylko do sytuacji, gdy strona działa bez fachowego pełnomocnika i dodatkowo jest nieporadna. Z zasady nie dotyczy to więc przedsiębiorcy, którego profesjonalizm powinien obejmować także sferę funkcjonowania w obrocie prawnym.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że zgodnie z ogólną regułą, wyrażoną w art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazana zasada oznacza, że powód składając pozew powinien udowodnić fakty, które w jego ocenie świadczą o zasadności powództwa. Udowodnienie faktów może nastąpić przy pomocy wszelkich środków dowodowych przewidzianych przez kodeks postępowania cywilnego. Nie ulega także wątpliwości, że co do zasady to na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia twierdzeń zawartych w pozwie, bowiem to on domaga się zapłaty i powinien udowodnić zasadność swojego roszczenia. Reguła dotycząca ciężaru dowodu nie może być jednak pojmowana w ten sposób, że ciąży on zawsze na powodzie. W zależności od rozstrzyganych w procesie kwestii faktycznych i prawnych ciężar dowodu co do pewnych faktów będzie spoczywał na powodzie, co do innych z kolei – na pozwanym.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że w niniejszej sprawie to na powodzie co do zasady spoczywał ciężar udowodnienia istnienia dochodzonego roszczenia, bowiem to on domagał się zapłaty należności dochodzonej pozwem.

W ocenie Sądu powód wykazał swoje roszczenia o zapłatę nieuregulowanej do tej pory części wynagrodzenia w wysokości 45892,78 zł.

Trzeba w tym miejscu raz jeszcze przypomnieć, że ostatecznie poza sporem pozostawał sam fakt zawarcia przez strony umowy ramowej, której przedmiotem było wybudowanie światłowodowej sieci telekomunikacyjnej (...) oraz zlecenie powodowi w ramach tej umowy wybudowania infrastruktury telekomunikacyjnej w zakresie linii kablowych kanalizacji teletechnicznej i przyłączy w (...). Strona pozwana w sprzeciwie od nakazu zapłaty nie zakwestionowała też co do zasady wykonania umowy przez powoda oraz wysokości przysługującego mu z tego tytułu wynagrodzenia.

Strona pozwana zarzuciła, że powód nienależycie wykonał umowę, ponieważ opóźnił się z wykonaniem objętych nią prac w stosunku do terminów pośrednich wynikających z harmonogramu rzeczowo-finansowego oraz nie wykonał części robót budowlanych lub wykonał je w sposób niezgodny ze sztuką budowlaną (wadliwie). Zarzuciła także, że w związku z brakiem usunięcia przez powoda wad (pomimo wezwania) zleciła wykonanie prac zastępczych, których wartość odpowiadała wysokości dochodzonego roszczenia.

Trzeba w tym miejscu jednak podkreślić, że mimo podniesienia powyższych zarzutów strona pozwana nie wywiodła z nich żadnych konkretnych przewidzianych prawem skutków. Nie złożyła bowiem powodowi (zarówno w postępowaniu przedsądowym, jak również w toku procesu) oświadczenia o potrąceniu swoich ewentualnych wierzytelności (odszkodowania odpowiadającego kosztom prac zastępczych) z wierzytelnością powoda z tytułu wynagrodzenia za wykonane prace. Nie zgłosiła także żadnych zarzutów z tytułu rękojmi za ewentualne wady dzieła (abstrahując oczywiście od zasadności takich roszczeń czy zarzutów).

Należy w tym miejscu podkreślić, że strona pozwana w istocie nie wykazała, aby zarówno w trakcie realizacji robót, jak i po ich zakończeniu, wzywała powoda do zmiany sposobu wykonania prac i usunięcia konkretnych wad. W celu wykazania takich okoliczności strona pozwana zaoferowała w zasadzie jedynie korespondencję elektroniczną, z której w ocenie Sądu nie wynikało, aby powód wykonał wadliwie roboty budowlane. Wprawdzie w treści korespondencji z kwietnia, czerwca i lipca 2022 roku wskazano na wykrycie nieprawidłowości w wykonanych przez powoda pracach, ale jednocześnie nie wynikało z niej, na czym te nieprawidłowości miałyby konkretnie polegać, jakiego zakresu prac dotyczyły i do czego faktycznie się odnosiły. Przedstawiona przez stronę pozwaną korespondencja w tym przedmiocie była bowiem niezwykle lakoniczna, a powód konsekwentnie twierdził w niniejszym postępowaniu, że wykonał wszystkie zlecone prace poprawkowe i usunął stwierdzone nieprawidłowości. Z kolei z treści korespondencji pochodzącej od (...) spółki z o.o. w (...) (skierowanej do strony pozwanej) nie wynikało, aby prace w zakresie których stwierdzono nieprawidłowości wykonywał powód.

Trzeba w tym miejscu także zauważyć, że wprawdzie w piśmie z dnia 10 listopada 2023 roku strona pozwana wezwała powoda do zmiany sposobu wykonywania umowy, ale w ocenie Sądu działanie takie miało jedynie charakter w istocie pozorny, ponieważ z korespondencji SMS przedstawionej przez powoda oraz dokumentów dołączonych do pozwu wynikało, że zlecone powodowi prace były już wykonane (i w zasadzie odebrane). Nie było zatem podstaw do przyjęcia, że strona pozwana realizowała uprawnienia wynikające z art. 636 k.c.

Uzupełniająco jedynie można dodać, że strona pozwana w żaden sposób nie wykazała także (w tym zakresie w istocie nie zgłosiła nawet konkretnych zarzutów), aby zleciła innemu podmiotowi (jakiemu?) wykonanie prac zastępczych (jakich?) oraz poniosła z tego tytułu jakiekolwiek koszty.

Trzeba w tym miejscu także podkreślić, że rolą Sądu nie jest poszukiwanie za stronę twierdzeń (zarzutów) w materiale dowodowym, których sama strona nie powołała (ewentualnie domyślanie się faktów, z których strona wywodzi określone skutki prawne czy zarzuty). Nie ulega jednocześnie wątpliwości, że czynienie ustaleń o faktach wykraczających poza twierdzenia (zarzuty) strony wykraczałoby poza przedmiot, który był objęty żądaniem powoda lub zarzutami pozwanego. Strona pozwana nie wskazała zatem ani konkretnych uchybień powoda w wykonywaniu umowy ani będących ich konsekwencją wad (w zakresie wynagrodzenia objętego żądaniem pozwu). Jednocześnie bez zgłoszenia stosownych zarzutów Sąd nie mógł prowadzić postępowania dowodowego (z zeznań świadków czy przesłuchania stron) na okoliczność ewentualnego ustalenia zaistnienia wad w wykonanych przez powoda pracach.

Trzeba w tym miejscu zatem wskazać, że złożenie przez stronę pozwaną wniosków o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków (...) i (...) na okoliczność między innymi nienależytego wykonania zamówienia na roboty budowlane w ramach umowy ramowej nie mogło prowadzić do przeprowadzenia wskazanych dowodów, ponieważ strona pozwana w istocie nie wskazała żadnych konkretnych faktów, które mogłyby być potwierdzone lub zaprzeczone zeznaniami tych świadków. Niedopuszczalne jest przy tym prowadzenie dowodów z zeznań świadków, którzy mieliby dopiero wskazać konkretne okoliczności faktyczne, a nie je potwierdzić (udowodnić). Tym samym w ocenie Sądu wnioski dowodowe strony pozwanej zmierzały w istocie do poszukiwania w toku postępowania korzystnych dla niej faktów, których strona pozwana nie sprecyzowała w formie zarzutów przeciwko żądaniu pozwu.

Strona pozwana zarzuciła także, że powód nie dotrzymał określonego w harmonogramie rzeczowo-finansowym terminu zakończenia prac. Nie zostało to jednak przez stronę pozwaną w żaden sposób wykazane (także w tym zakresie nie zostały zgłoszone żadne konkretne zarzuty).

Należy w tym miejscu jednocześnie wskazać, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynikało, aby strona pozwana kiedykolwiek sygnalizowała powodowi występowanie opóźnienia w trakcie realizacji zleconych prac oraz aby do takiego opóźnienia w ogóle doszło.

Na marginesie już tylko należy wskazać, że bezsporna w sprawie była częściowa zapłata przez stronę pozwaną wynagrodzenia za wykonane przez powoda prace (w zakresie kwoty 49200 zł).

Należy zatem wskazać, że uznanie niewłaściwe zobowiązania można określić najbardziej ogólnie i nieprecyzyjnie jako przyznanie przez dłużnika wobec wierzyciela istnienia długu. Uznanie niewłaściwe może mieć przy tym postać wypowiedzi lub innego działania, może także zostać dokonane w sposób dorozumiany. Dla oceny, czy mamy do czynienia z niewłaściwym uznaniem roszczenia istotne jest, czy zachowanie zobowiązanego, interpretowane zgodnie z powszechnie obowiązującymi regułami znaczeniowymi, mogło uzasadniać przekonanie osoby uprawnionej, że zobowiązany jest świadomy swojego obowiązku, a w konsekwencji oczekiwanie uprawnionego, że świadczenie zostanie spełnione. Na tej podstawie należy zakwalifikować jako uznanie niewłaściwe roszczenia takie zachowania zobowiązanego jak spełnienie części świadczenia (jeżeli z okoliczności nie wynika, że zobowiązany traktował je jako całkowite zaspokojenie roszczenia), zapłata odsetek, wniosek o odroczenie terminu płatności czy złożenie propozycji rozłożenia należności na raty i zwolnienia z obowiązku zapłaty odsetek za opóźnienie, chociażby proponowane porozumienie nie doszło między stronami do skutku (tak na przykład Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 września 2002 roku, II CKN 1312/2000, OSNC 2003, nr 12, poz. 168).

Mając powyższe na względzie w ocenie Sądu dokonanie trzech wpłat przez stronę pozwaną na poczet wynagrodzenia powoda było niewątpliwie spełnieniem części świadczenia, a tym samym stanowiło uznanie niewłaściwie istniejącego długu (tak również Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 8 stycznia 2013 roku, V ACa 913/12, LEX nr 1314724). Jednocześnie taki sposób wykonywania zobowiązania przez stronę pozwaną (dokonywanie częściowych wpłat) mógł sugerować powodowi, że strona pozwana będzie dokonywała dalszych wpłat w celu spełnienia całości świadczenia, w szczególności że brak było jakichkolwiek dowodów, z których wynikałoby, że w okresie dokonywania wpłat strona pozwana kwestionowała, aby powodowi przysługiwała pozostała część wynagrodzenia.

Zgodnie z art. 481 §1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odsetki ustawowe za opóźnienie należały się zatem powodowi (zgodnie z żądaniem) od dnia 27 maja 2022 roku, ponieważ termin płatności wynikający z wystawionej faktury VAT upływał w dniu 26 maja 2022 roku, czego strona pozwana właściwie nie kwestionowała.

Ustalając stan faktyczny i wydając rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie Sąd oparł się na przedstawionych przez strony dokumentach prywatnych, których treść co do zasady nie była kwestionowana. Sąd na podstawie art. 235 ^{( 2)} §1 pkt 2 i 5 k.p.c. w zw. z art. 299 k.p.c. oddalił wnioski powoda o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków (...) i (...) oraz przesłuchania stron oraz wnioski strony pozwanej o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków (...) i (...) oraz przesłuchania stron. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wszystkie okoliczności, na które powyższe dowody zostały powołane albo były bezsporne, albo nie były istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albo ich przeprowadzenie było niedopuszczalne. Nie ulega także wątpliwości (o czym była już mowa wyżej), że strona pozwana w istocie nie powołała żadnych konkretnych faktów (okoliczności, zarzutów), które miałyby zostać potwierdzone (lub nie) zeznaniami tych świadków.

Biorąc zatem wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę roszczenie powoda zasługiwało na uwzględnienie w całości (wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 27 maja 2022 roku do dnia zapłaty). Dlatego też na podstawie art. 627 k.c., art. 647 k.c., art. 481 k.c. oraz art. 6 k.c., a także łączącej strony umowy, orzeczono jak w punkcie I wyroku.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw. Mając na względzie wynik sprawy powodowi należał się zwrot kosztów procesu, na które złożyły się opłata sądowa od pozwu w kwocie 2295 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3600 zł, ustalone zgodnie z §2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015, poz. 1800 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie.